Çim Alanı Tesisi Faaliyetleri

5. ÇİM ALANI TESİSİ FAALİYETLERİ


5.1 Özel Çim Yatağı Hazırlanması

Yüksek nitelikte, ince bir halı çim tesis edilecek alanlarda, karışımın ekilmesi için, tohum yatağı sırasıyla aşağıdaki işlemlerle hazırlanacaktır:

· Alan, üsulüne uygun bir şekilde temizlenecek,

· Üst toprak, Madde 4`de tanımlanan şekilde işlenecek,

· Üst toprağın fiziksel yapısı ıslah edilecek,

· Kaba tesviyesi yapılan alana 20 m3/da tam yanmış organik gübre serilecek,

. Üst toprakla yüzeyde karışması için çapalanacak yada onaylanacak bir makine ile yüzeysel olarak işlenecek,

· Elenmiş kuru gübre (10 m3 /da) serildikten sonra alanın ince tesviyesi yapılarak çim ekimine geçilecektir

5.2 Çim Tohumu Ekilmesi

Çim tohumu, ince tesviyeleri bitirilmiş üst toprak üzerine yapılacak, çim ekimi yapılmadan önce, sahanın temizliği tohum yatağının hazırlığı ve çim tohumu ekimine başlanabileceği hakkında Peyzaj Mimarı`nın onayı alınacaktır

5.3 Çim Tohum Karışımının Hazırlanması ve Ekimi

Projesinde ve eklerinde cins, tür ve kültür formları belirtilen; Madde 6`daki özelliklere sahip çim tohumları, elle yada onaylanmış bir tohum atma makinesi ile önerilen ya da en çok 40-50 kg/da hesabıyla toplam çim alanı için hesaplanacaktır Elle ekilecek çim tohumu, hacmen kendisinin l0 misli temiz dere kumu karıştırılarak, ince tesviyesi bitirilmiş tohum yatağına serpilecektir Serpme sırasında, tohumlanmamış bir yer bırakılmayacak, tohum her tarafa eş dağılımlı olarak atılacaktır Tohumun serpilmesi rüzgarsız bir günde yapılacaktır Geniş alanlara elle tohum serpilirken, tohum yatağı üzerine uzun tahta yada latalar konularak bunların üzerinde yürünecek, dolayısıyla tohum yatağının ince tesviyesinin ayak izleri, tohum kabı, el arabası ile bozulması engellenecektir Hazırlanmış olan tohum yatağına, özel şartnamesinde belirtildiği biçimde, yoksa ekimi yapılan tohumların üzerine 10m3/da elenmiş ,yanmış organik gübre kapak gübresi olarak düzgün bir şekilde serilecektir Kapak gübresi ekimi yapılmış alan üzerinde 1 cm`yi geçmeyecektir Ekim alanı, ağırlığı 25 kg`ı geçmeyen hafif bir sille, sahada hiçbir boşluk bırakılmadan sillenecektir

5.4 Yeni Tesis Edilen Çim Alanların Sulanması

Çimlenen alan yağmurlama yöntemiyle sulanacak, toprağın üstten en az 15 cm derinliğine su tamamen işleyinceye kadar devam edilecektir Sulama sırasında, suyun çim yatağını yırtmamasına dikkat edilecek, bu şekilde bozulan yerler olursa yeniden ekim yapılacak ve üzeri elenmiş gübreyle kapatılacaktır

5.5 Çimin İlk Biçimi

İlk biçimden 48 saat önce, biçilecek tüm alandan bir boyutu 2 cm yi geçen taş ve benzeri inorganik maddeler toplanacak ve çimen sillenerek köklerin toprağa bağlanması ve yüzeyde kalmış küçük taşların gömülmesi sağlanacaktır Bu işlemler, yeni ekilen çimin gelişip, boyu 8-10 cm` yi bulunca yapılacaktır Sillenmeyle yatan çimen 48 saat sonra doğrulduğunda 5 cm yüksekliğinde elle, tırpanla, makas yada makine ile biçilecektir Kesilen çimler alanda tutulmayarak, hemen toplanıp alan dışına atılacak, biçim sonrası sulamaya aralıksız devam edilecektir

5.6 Özel Çim Yatağı Hazırlanması

Yüksek nitelikte, ince bir halı çimen edilecek alanlarda, planda belirlenmiş çim tohumu yada tohumlar karışımın ekilmesi için, tohum yatağı, sırasıyla aşağıdaki işlemler uygulanarak hazırlanacaktır: Saha, Madde 4`de tanımlandığı şekilde temizlenecektir, Çim tohumu ekilecek alanın tamanında, eş dağılımlı olarak 15cm derinliğinde üst toprak bulunacaktır Üst toprak Madde 4`de tanımlanan şekilde işlenecektir; Üst toprak ağır ve killi ise Madde 4`de tanımlanan şekilde fiziksel yapısı ıslah edilecektir Alan Madde 4`de tanımlanan şekilde işlenecektir; Kaba tesviyesi yapılan alana 5-6 cm derinliğinde tam yanmış organik gübre serilecektir Serilen organik gübrenin üst toprakla yüzeyde karışması için çapalanacak ya da onaylanacak bir makinayla (Kazaayağı, rotovatör vb) yüzeysel olarak işlenecektir; Kum serildikten sonra alanın ince tesviyesi Madde 4`de tanımlandığı şekilde yapılarak özel çim tohumu yatağı hazırlanmış olacaktır

5.7  Çim Tohumu Ekilmesi

Çim tohumu, temizlenmiş, bellenmiş, çapalanmış, gerekiyorsa fiziksel yapısı ıslah edilmiş, kaba ve ince tesviyeleri bitirilmiş ve çimlenecek alanın her tarafından eş dağılımı olarak en az 15 cm derinliğinde bulunan üst toprak üzerine yapılacaktır Çim tohum yatağının hazırlığı ve çim tohumu ekimine başlanabileceği hakkında Peyzaj Mimarı`nın onayı alınacaktır a) İlgili plan ve belgelerde, cinsi-türü karışım oranları verilen ve Şartname`nin 2 Maddesi`nde belirtilen özellikteki çim tohumları onaylanmış bir tohum atma makinasıyla atmak şartıyla, 15-20 kg/da oranıyla toplam çim alanı için gerekli tohum miktarı hesaplanacaktır Elle ekilecek çim tohumu, hacmen kendisinin on misli temiz dere kumu karıştırılarak ince tesviyesi bitirilmiş tohum yatağına serpilecektir Serpme sırasında tohumlanmamış bir yer bırakılmayacak, tohum her tarafa eş dağılımlı olarak ekilecektir Tohumun serpilmesi rüzgarsız bir günde yapılacaktır Geniş alanlara elle tohum serpilirken tohum yatağı üzerine uzun tahta ya da latalar konularak bunların üzerinde yürünecek, tohum yatağının ince tesviyesi, ayak izleri, tohum kabı, el arabası vb ile bozulmayacaktır Elenmiş gübreyle örtülen ekim alanı, ya ağırlığı 25 kg`ı geçmeyen hafif bir sille ve sahada hiçbir boşluk bırakılmadan sililenecek ya da bir işçinin kaldırıp taşıyabileceği ölçülerde, tabanı düzgün ve ortalama 35 cm x 35 cm boyutlarında ahşap bir el tokmağıyla, hiçbir boşluk bırakılmadan tokmaklanacaktır Bu silleme yada tokmaklama işlemi, hiçbir şekilde çim ekim alanını seyreltecek kadar sıkıştırmayacaktır b) Ekilen çim tohumunun elenmiş gübre yada Peyzaj Mimarı` nın onaylayacağı eş değer bir karışımla kapatılmadığı hallerde yada ilgili plan ve belgelerinde o şekilde isteniyorsa; tohumun serpilmesi bittikten sonra, ekim alanı tırmıkla yüzeysel olarak tırmıklanarak, tohumların toprakla tamamen karışması sağlanacaktır Bu tırmıklama sırasında tohumların 15 cm den daha derine gitmemeleri, aynı zamanda toprak yüzünde de kalmamaları sağlanacaktır

5.8  Vejatatif Yöntemle Çim Alanı Tesisi

Nodüllerinden (boğumlarından) toprağa kök ve toprak üstüne yapraklı sürgün veren, stolonları ya da rizomlarıyla üreyen ve toprak yüzünde sık dokulu bir yeşil örtü geliştiren çayır otlarından: Agrostis canina L Subsp Canina Agrostis stolonifera var Plastris Agrostis tenuis Sibth Cynodon dactylon (Bermuda Grass) Cynodon transvaalensis (Uganda Grass) Zoysia japonica gibi çayır otu türlerinden biriyle tesis edilmiş; temiz, sağlıklı, yabancı otlardan arındırılmış mevcut bir çimenlikten, her birinin boyu en az 10 cm uzunluğunda biçilmiş stolonlar (rizomlar) ekilerek ya da fidelenerek çim alan tesis edilecektir Bu amaçla; Stolonların/rizomların yetiştikleri yerden biçilmeleri ile yeni yerlerine ekim/dikimleri arasında, 48 saatten fazla zaman geçmeyecektir Bu süre içinde stolonlar gölgede ve rüzgar tutmayan temiz bir yerde, uygun bir ambalaj içinde bulundurulacaktır Boyları 25 cm ve daha uzun stolonlar, bir kütük üzerinde satırları doğranarak her birinin uzunluğu, üzerinde en az iki nodül (boğum) kalacak boylara (ortalama 12-16 cm` ye) ilecektir Doğranmış ya da yerinden biçildiğinde uzunlukları uygun ölçüde olan stolonlar/rizomlar, ince tesviyesi bitmiş üst toprağın her tarafına hiçbir boşluk bırakılmaksızın serilecektir Serilen stolonlar/rizomların üzeri, tam kapanacak şekilde, 25-3 cm elenmiş organik gübre ya da Peyzaj Mimarı`nın onaylayacağı bir harçla (2/4 organik gübre + 1/4 kum + 1/4 üst toprak) kapatılacaktır Böylece ekimi biten alanlar, hafif bir sille sillenip sıkıştırılacaktır

5.9  Çim Kesekleri ve Rulo Çim Döşenmesi

Çim keseği döşenecek yada rulo çim serilecek alanın toprak hazırlığı, aynen çim tohumu yatağı gibidir; üst toprak temizlenmiş, işlenmiş ve ince tesviyesi bitirilmiş olacaktır Gerekli ise, kimyasal yada organik gübre ile toprağın verim gücü yükseltilerek yapısı ıslah edilecektir Gerekli hallerde yüzeye 2-3 cm ince dere mili serilerek ince tesviye sağlanacaktır

5.9.1 Taşıma ve İstifleme

Geniş alanların döşenmesi için gerekli çok miktarda çim keseğinin hepsi, aynı günde sökülmeyip, alınacağı yerde bekletilmelidir Bir defada kesilip, sökülüp, taşınacak kesek miktarı, mevcut iş gücünün bir günde yada en fazla iki günde döşeyip sulayabileceği kadar olacaktır Bunun mümkün olmadığı durumlarda, döşenecek yere getirilen, temiz ve tercihen gölgeli, rüzgar tutmayan bir alana, en fazla 1 metre yüksekliğinde, düzenli bir şekilde istiflenecektir İstifte iki gün bekleyen kesekler gözden geçirilerek, bozulmaya yüz tutanlar ayrılacak ve bunlar derhal yerine döşenecek yada atılacaktır

5.9.2  Döşeme

Döşemeye başlamadan önce, yapılmış toprak hazırlığı Peyzaj Mimarı tarafından denetlenecek ve onaylanacaktır Döşenecek zeminde bitmiş ince tesviyenin bozulmaması için, yeterli sayıda ve boyutlarda ahşap latalar konularak işçi ve ustaların bunların üzerinde yürümesi, çalışması, keseklerin el arabasıyla bunların üzerinde taşınması sağlanacaktır Döşenecek yerin önce tüm çevresine tam boyutlu (traşlanmamış) kesekler dizilecek, sonra bunun içi döşenerek doldurulacaktır Döşenen kesekler yan yana ve uç uca sıkı bir şekilde oturtulacaktır Kesek sıralarının arasındaki derzler, düz ve devamlı, sıra üzerinde, iki kesek arasındaki derzler ise şaşırtılmış olacaktır Gerekli görülen yerlerde hafifçe tokmaklanarak yerine oturması sağlanacaktır Kullanılan tokmağın tabanının sürekli temiz kalması için, tabana yapışan toprak ve çamur sık sık sıyrılacaktır Derzlerdeki boşluklara ince elenmiş toprak yada (1/2 toprak + 1/2 dere kumu) harç doldurulacaktır Toprağın tesviyesinin çökme hatalarından yada döşenen kesek kalınlık farklılıklarından doğacak bitmiş kot hataları; çukur yerlerde iyi ufalanmış, aynı cins ince üst toprak keseklerin altına serilerek yada tırmıklanarak tesviye edilerek giderilecektir Normal koşullarda sil kullanılmayacak, döşenmesi bitmiş keseklerin kodları, çökme payı da dikkate alınarak, ilgili planlarda belirtilen kodlara uyacaktır Kesekler uygun hava ve toprak koşullarında döşenecek, bu iş için sonbahar yada erken kış dönemleri tercih edilecektir Aşırı kurak yada donlu havalarda ve diğer kötü hava koşullarında döşeme yapılmayacaktır

5.9.3 Yeni Tesis Edilen Çim Alanların Sulanması

Çim tohumu, stolon ekimi yada çim keseklerinin döşenmesi bittikten sonra, çimlenen alan ya püskürtme yada ince yağmurlama yöntemiyle sulanacaktır Sulama, toprağın üstten en az 15 cm derinliğinde su tamamen işleyinceye kadar devam edecektir Sulama sırasında, suyun çim yatağını yırtmaması dikkatle gözetilecek, bu şekilde bozulan yerler olursa yeniden ekim yapılacak ve üzeri elenmiş gübreyle kapatılacaktır Yeni döşenen kesekler sulanırken, derzlere doldurulmuş toprak dibe akarak boşluk ortaya çıkarsa, tekrar aynı nitelikte toprakla doldurulacaktır Bu yöntemle sulama işi, çimler 75cm boya erişip ilk biçim yapılıncaya kadar sürecektir Yüklenici, sulama yöntemini değiştirmeden önce Peyzaj Mimarı`nın onayını alacaktır Meyilli alanlarda tesis edilmiş çimenliklerin sulanması, daha özel ve özenli yapılarak, ekilen tohumun ve aralardaki toprağın akmaması sağlanacaktır

5.10  Çimin İlk Biçimi

İlk biçimden 48 saat önce, biçilecek tüm alandan bir boyu 2 cm yi geçen taş ve benzeri inorganik maddeler toplanacak ve çimen hafif bir sille sillenerek, köklerin toprağa daha iyi bağlanması ve yüzeyde kalmış küçük taşların toprağa gömülmesi sağlanacaktır Bu işlemler, yeni ekilen çimen gelişip boyu, ekilen çimin cinsine göre 4- 7 cm` yi buluncaya kadar yapılacaktır Sillemeyle yatan çimen 48 saat sonra doğrulduğunda cinsine göre, ince halı çimenliklerde 25 cm yüksekliğinde, genel oyun alanları ve kaba çimenliklerde 5 cm yüksekliğinde elle ya da çok keskin tırpan, makas yada çim biçme makinesiyle biçilecektir Alçak biçme ile yabani otlar da kesilmiş, çimenin kardeşlenmesi (kökten yeni filizler, sürgünler vermesi) teşvik edilmiş ve çimenin kalınlaşarak kabalaşması önlenmiş olacaktır Çim biçilmesi, toprak kuru iken yapılacaktır