Malzeme Özellikleri ve Genel standartlar

8. YEŞİL ALANDA KULLANILACAK MALZEME ÖZELLİKLERİ VE GENEL STANDARTLARI

 

8.1 Genel Standartlar

Yapısal ve bitkisel peyzaj uygulama işleri, belirlenen malzeme ve işçiliğin mevcut en yüksek standardı ile önceden belirlenmiş genel ölçüt ve tanımlara uygun olarak yapacaktır.

 8.2 Bitkilerin Orijini

 

Bütün bitkiler bitkisel projesinde ve şartnamesinde belirtilen bilimsel isimlerine ve istenilen özelliklere (form, renk, boy, yaş, kap tipi vb.) uygun olacak, standart üretim yapan ya da depo satışı yapan fidanlıklardan veya seramızdan sağlanacaktır.

8.3 Sertifika

 

Kullanılacak bitkisel materyal (fidan, fide, çim tohumu) ile gübre ve kimyasal maddelerin, teknik Şartname ‘de belirtilen niteliklere uygunluğunu kanıtlayacak ilgili kamu kuruluşlarınca (Tarım Bakanlığı, TSEgibi) verilmiş olan belge ve sertifikalara sahip olmaları aranacaktır.

9. Su

Yapısal ve bitkisel peyzaj hizmetlerinin her aşamasında kullanılacak su, içme suyu standartlarında olacak ve İdare tarafından sağlanacak ya da bedeli ödenerek getirilmesi sağlanacaktır Özel kaynaktan alınacak suyun, fiziksel, kimyasal ve biyolojik analizleri yapılarak, kullanılması için Peyzaj Mimarının ya da Kontrol Amir’inin onayı alınacaktır.

9.1 Kimyasal Maddeler

Çevre düzenleme işlerinde kullanılacak her türlü kimyasal maddeler (yabani ot öldürücü/herbisid, böcek öldürücü/insektisid mantar öldürücü/fungisit ilaçlar ile bitki besin maddeleri, büyümeyi ve toprağı düzenleyici maddeler vb) canlıları ve çevreyi olumsuz yönde etkilemeyeceği kanıtlanmış, Tarım Bakanlığı Koruma Kontrol Genel Müdürlüğü onayından geçmiş olacaktır.

9.2 Gübreler

9.2.1 Organik Gübre

Tamamen ayrışmış (dekompoze olmuş, tam fermente olmuş) ahır gübresidir Aynı gübre için kullanılan `tam yanmış ahır gübresi` de, aerobik koşullarda fermente olmuş ahır gübresi anlamına gelir. Organik gübrenin içinde çürümeden kalmış hiçbir sap, saman, tohum, yaprak, kağıt vb. organik maddeler ya da taş, kum, çakıl, toprak, metal ve plastik parçalar gibi yabancı maddeler bulunmayacak, hiç bir fena koku yaymayacak, koyu kahverenginde, yeterince nem içerecek, elenebilecek nitelikte olacak, tozacak kadar kuru ve kesekli olmayacaktır.
9.2.2 Kimyasal Gübre

Kimyasal yolla fabrikada üretilen ve belli başlı bitki besin maddelerinden azot(N), fosfor(P) ve potasyum(K) içeren, toprağa atıldığında, suda eriyerek bitki kökleri tarafından alınabilen bileşiklerdir İz elemenler ve bitkide büyümeyi düzenleyen bileşikler de, bu kapsamda ele alınacaktır.

9.2.3 Sıvı Gübreler

Eriyik halde bulunan ve temel besin maddelerinin yanında mikrobesin maddelerini de içeren ve önerilen oranlarda su ile karıştırılarak bitkilerin yapraklarına püskürtülerek uygulanan karışımlardır. Kimyasal ve sıvı gübreler çevreyi olumsuz yönde etkilemeyecek, ilgili Kamu Kuruluşu onayından geçmiş ve belgelenmiş olacaktır.

10. Toprak Düzenleyiciler

Toprağın verimliliğini arttırmak, su tutma kapasitesini ve fiziksel yapısını iyileştirmek amacıyla toprağa çeşitli oranlarda karıştırılan organik ya da inorganik kökenli malzemedir. Peyzaj Mimarı tarafından teknik özellikleri ve kullanma yöntemi tanımlanarak kullanılacaktır.

10.1 Bitkisel Çürüntü (Kompost)

Yapraklı ağaçlardan (kayın, meşe, gürgen, kestane, akça ağaç vb.) oluşan koru ya da ormanların tabanında, dökülmüş yaprak ve dalların tam çürümesi (dekompoze olması) sonucu oluşmuş ve içinde hiçbir sağlam yaprak, dal vb. yabancı madde bulunmayan organik katmandır. Yeşil alanda biçilen ot ve çimenler seramız yanında oluşturulan Kompost havuzlarına doldurulacak ve kompost oluşmu sağlamak maksadıyla üstü kapatılarak gerekli süre bekletilecektir. Kompost oluşumu sağlandıktan sonra, ihtiyaç duyulan alanlarda kullanılacaktır. Hiçbir zaman ibreli ağaç korulukları ve ormanlarından ya da `erica` fundalıklarından alınacak bitkisel çürüntü, kompost olarak kullanılmayacaktır.

10.2 Torf

Torf, havasız koşullarda, su altında kısmen parçalanmış durumda korunmuş, sazlık yada bataklık bitkilerinin kalıntılarıdır. Steril, lifli yapısı nedeniyle çok su tutan ve asit karakterli organik bir malzemedir. Peyzaj Mimarının önerisi doğrultusunda, çiftlik gübresi ile karıştırılıp fermente olması sağlanarak, tüf, pomza mıcırı ya da kum ve tarımsal perlitle karıştırılarak kullanılabilir.

10.3 Perlit

Perlit gri beyaz renkli volkanik bir taştır Kırılıp elenir, özel fırınlarda genleştirilip patlatılarak, küçük süngerimsi yapıda, çok hafif bir malzeme üretilir. Çok su tutan, ısı geçirgenliği ve özgül ağırlığı çok düşük olan perlit, yüksek derecede ısıtıldığı için de sterildir. Özel şartnamesinde belirtilen yada Peyzaj Mimarının önerdiği miktarlarda kullanılarak; toprak karakterinin iyileştirilmesi, çim ekimi, çiçek kasaları ve çatı bahçeleri için harç hazırlanması, ısı yalıtımı ve hafif beton üretimi amacı ile kullanılabilir.

10.4 Kum

Toprak karakterinin iyileştirilmesi ve üretim ortamı hazırlamak üzere kullanılacak dere kumu, en fazla 15 mm boyutunda, dişli ve temiz olmalı, çok az silt içermeli, kireç ve tuz bulundurmamalıdı. Drenaj kanalları içine ya da çiçek kasalarının altında kullanılacak kum 3-7 mm çapında yıkanmış, eş boyutlu ve yuvarlak olması tercih edilmelidir.

11. Toprak

11.1 Üst Toprak

Üzerinde tarım yapılmasa da, açık bir arazide açılan toprak profiline bakıldığında; A Horizonu, en üstte, içinde bitki köklerinin geliştiği, havalanması nedeniyle aerobik mikroorganizmanın yaşadığı, alttaki katmana göre daha koyu renkli toprak tabakasıdır. Derinliği, üstünde daha önce yapılan tarım kültürüne göre değişen ve 25 cm` yi geçmeyen toprak tabakasıdırÜst toprağın içinde, bir boyutu 50 mm` yi geçen taş, çakıl ve kireç parçaları ile akaryakıt sızıntısı, katran, yağlar ve yağlı maddeler ile moloz, plastik ve pis atıklar kesinlikle bulunmayacak, bunlarla bulaşık olmayacaktır. Üst toprağın içinde bir boyutlu 50 mm` den az taş ve çakıllar, ağırlık olarak en çok %15 oranında bulunabilir Üst toprağın pH değeri 6,0 ile 7,5 arasında olacaktır Ekim ve dikim amacıyla gerekli minimum üst toprak derinlikleri: Çim alanlarda en az 15 cm, çalı dikim alanlarında en az 40 cm olacaktır.

11.2  Alt Toprak

Sahanın ana kayası ile üst toprak tabakası arasında kalan, otsu bitkilerin köklerinin gelişmediği, dolayısıyla toprak mikroorganizmalarının yaşamadığı, rengi üst toprağa göre daha açık toprak katmanıdır. Alt toprak dolgusu için, kireç kongresyonlarının yoğunlaşmadığı B horizonu ile C horizonunun üst kısmının kullanılması yerinde olacaktır.

11.3 İkincil Nitelikte Toprak

Alt toprak niteliğinde yada kısmen üst toprakla karışmış alt toprak ile çok fakir yada niteliksiz diğer topraklardır. Yalnız alt toprakta yapılacak dolgu ve tesviye işlerinde, Peyzaj Mimarının onayı ile kullanılır. Alt toprak dolgusu amacıyla çok killi yada çok kumlu toprakların tek başına dolgusundan kaçınılmalı, karıştırma işlemi yapılması halinde kullanımına izin verilmeli, içinde inşaat atıkları ve istenmeyen kaya, organik atıklar bulundurmamalıdır.

12. Bitkiler

Burada, bitkilerin sadece peyzaj tasarımı ve Çevre Düzenleme Projeleri`nin bitkisel uygulama işlemleri açısından gerekli özellikleri tanımlanmıştır.

12.1  Yapraklı Ağaç, Ağaççık ve Çalılar

12.1.1 Yapraklı Ağaçlar


Tam büyüdüğünde, toprak yüzeyinden 2,50 m ye kadar yan dalları budanmış, 2,50 mden sonra dallanarak taç yapmış, ortalama erişkin boyları aşağıda verilen çok yıllık odunsu bitkilerdir. Yol ağacı olarak kullanılmamak koşulu ile kök boğazından yada buna çok yakın bir noktadan itibaren, bir kaç gövdeli olarak yetiştirilmiş ve budamadan soliter kullanım için hazırlanmış olabilirler.

12.1.2  Yapraklı Ağaçcıklar

Küçük yapraklı ağaçlar ya da bazı büyük çalılar, ağaçcık şeklinde terbiye edilebilirler. Dallanma noktasına kadar temiz gövde uzunlukları l5-20 m olmalıdır Fidanlar, soliter kullanım için kök boğazından itibaren birkaç gövde geliştirerek yetiştirilmiş olabilirler.

12.2 Yapraklı Çalılar

Kök boğazından dallanarak, toprak yüzeyinden itibaren kitle oluşturan, çok yıllık yapraklı bitkilerdir.

12.3 Yapraklı Bitki Boyları

Her bitkinin ideal boyutları, türüne ve yetiştiği toprak, iklim ve bakım koşulları ile diğer bitki ve yapılara göre bulunduğu konuma ve bakım şartlarına bağlıdır. Türkiye genelinde ekolojik farklılıklar dikkate alınarak, aşağıdaki ölçüler, ortalama değerler olarak kabul edilmelidir. Büyük Yapraklı Ağaçlar 180 m ve daha boylu Orta Boy Yapraklı Ağaçlar 100 m-180 m yüksekliktedir. K.Boy Yapraklı Ağaçlar 40 m-100 m yüksekliktedir. Büyük Çalılar 30 m ve daha boylu Orta Boylu Çalılar 15 m-30 m yüksekliktedir. Küçük Çalılar 10 m-15 m yüksekliktedir. Bodur Çalılar 03 m-06 m yüksekliktedir. Sürünücü ve Yayılıcılar 03 m-06 m yüksekliktedir.

12.4  İbreli Ağaç

Ağaççık ve Çalılar İbreli ağaç ve ağaççıklar budanmadığından, yerden itibaren çıplak gövde yüksekliği yerine, tam yetişkinlerin ortalama boyları verilmiştir.

Büyük Ağaçlar 180 m ve daha boylu Orta Boy Ağaçlar 100 m- 180 m yükseklikte,

Küçük Ağaçlar 45 m- 90 m yükseklikte,

Büyük Çalılar 30 m ve daha boylu Orta Boy Çalılar 15 m- 30 m yükseklikte,

Küçük Çalılar 10 m- 15 m yükseklikte Bodur Çalılar 03 m- 06 m yüksekliktedir.

  1. Fidanlar

    13.1 Genel Özellikler

    Bitkisel uygulama çalışmalarında kullanılacak fidanlar, çok iyi kök, muntazam ve sağlam gövde geliştirmiş, çatlak, kırık, kopuk, sıyrık yara ve hasar bulunmayacak; hastalık, zararlı ve virüsle bulaşık olmayacaktır.

    13.2 Üretim Yeri

    Bütün bitkiler, proje alanına en yakın bir fidanlıktan, üniversite serasından Peyzaj Mimari’nin onayı ile başka bir kaynaklardan sağlanabilir Peyzaj Mimarı gerek gördüğünde, getirilen fidanların yetiştirildiği yere ait belge gösterilmek zorundadır.

    13.3 Fidan Standartları

  Çevre düzenlemelerinde kullanılacak fidanlar aşağıda tanımlanan standartlarda olacaklardır.

13.4 Çalı Fidanı Standartları

Çalılar dallanmış, yatay ve dikey büyüyen, tek bir dominant dal üzerinde küçük dallara ayrılan, toprak seviyesinden çıkan dikey sürgünleri, sarılıcı, yayılıcı ve tırmanıcı gibi çok farklı niteliklere göre farklilaşırlar. Bitki cins ve türlerine göre ayrı ayrı tanımı ve fidan kabının litre cinsinden hacmi, fidan boyu, hangi üretim yöntemleriyle üretilmiş olduğu, bitkisel uygulama projeleri ve teknik raporlarda Proje Müellifi Peyzaj Mimarı tarafından ayrıntılı olarak belirlenmiş olacaktır.

13.5 Ağaç Fidanı

Standartları Şartname ekinde içinde yer alan çizelge ve çizimlerde, çok ve tek gövdeli, yaşlı ve genç, yol ağacı ve soliter yetiştirilmiş fidan standartları ayrı ayrı ve ayrıntılı olarak verilmiştir.

13.5.1 Hasar Görmüş Fidanlar

Fidanlar özenle ambalajlanıp, nakil için her tür koruma önlemi alınmasına karşın kök, dal ve sürgünlerden kırılıp zarar görenler temizlenecek, dikiminde sakınca görülenler ile ağır hasar görenler dikilmeyecektir.

13.5.2 Fidan Etiketleri

Dikim için sağlanan bitki türlerinin kolayca tanınması ve karışıklık olmaması için fidanlar etiketlenecektir. Etiketin dış koşullara dayanıklı bir malzemeden yapılması, yazının silinmemesi ve etiket boyutlarının; bitki türü, türkçe ve latince ismi yazılabilecek büyüklükte olması gerekir. Bir demet ya da küme halindeki aynı cins ve tür fidanlardan yalnız iki tanesine, tek bitkilerin ise her birine ayrı ayrı etiket bağlanacaktır. Etiketler, fidanlar dikilip geçici kabul yapılıncaya kadar kalacaktır.

13.5.3 Fidan Kazığı (Herek, Ağaç Hereği )

Fidan kazığı, yapraklı ağaç fidanı dikiminde, fidanı tutmak ve rüzgarın olumsuz etkilerinden korumak için kullanılan, düzgün büyümüş, alt ucundaki çapı en az 5 cm kestane ya da meşe baltalıklarından elde edilmiş sert ağaç sırıklarıdırHereğin toprağa çakılacak ucu sivriltilecek ve alt ucundan itibaren toprak dışında kalacak 20 cmlik kısmına, bitkilere zarar vermeyecek bir ahşap koruyucu sürülmüş olacaktır.

13.5.4 Ağaç Bağı

Dikilen fidanı kazığa bağlamak için kullanılan, branda bezi, özel pamuklu kaytan, yumuşak kauçuk yada eşdeğer bir malzemeden yapılmış, fidan gövdesine sürtünmeyle zarar vermeyen, fidana ve kazığa sekiz şeklinde bağlanan, uçları fidan ve herekten uzakta kalabilen ve dış koşullara dayanıklı malzemedir.

14. Çit Bitkileri

Çalılar niteliklerinde olacaktır. Çitin istenen boyutlarının düzgün biçimde oluşumu amacı ile fidanların aynı fidanlıktan, aynı cins ve türden, aynı üretim yöntemiyle çoğaltılmış benzer form ve boyda olması sağlanmalıdır.

14.1 Yumrulu ve Soğanlı Bitkiler

Üretim materyali temiz sağlam hastalık ve zararlılardan arındırılmış olacak, yaralanmış yada ezilmiş yumru ve soğanlar kesinlikle dikilmeyecektir.

14.2 Çok Yıllık Otsu Bitkiler (Perennialler)

Bulundukları yerde en az bir yıl büyütülmüş ya da saksı içinde yetiştirilmiş, çok iyi köklenmiş sağlıklı gelişmiş, tercihen üzerinde çiçekleri bulunan bitkiler olacaktır.

14.3 Mevsimlik Bitkiler

Gelişimini bir-iki vegetasyon döneminde tamamlayan, belirli aylarda çiçek açan otsu bitkilerdir Fidelerin, sağlıklı tohumlardan üretilmiş, dikim önce şaşırtıldığı yerde en az iki hafta büyümüş; tutma şansını artırmak için henüz çiçek açmamış olanları yeğlenmelidir. Fincan saksı yada poşetlerde yetiştirilerek pazarlanan fidelerde kök, dal ve yaprakların kuvvetli, her bakımdan sağlıklı olmaları yanı sıra çiçek açmış olmaları istenir.

15. Güller

Güller en bodurundan, ağaçcık ve sarmaşık çeşitlerine, yabani türden çok sayıda melezlerine kadar, sayısız niteliklerde bulunduklarından; bunların ayrı ayrı tanımı, her projede müellifi tarafından yapılmış olacaktır. Çalılar için belirtilmiş nitelikler, güllerde de bulunacaktır.

16. Sarmaşıklar

Yetiştirildiği fidanlıkta, en az 150 m boyunda bir kamış ya da çubuğa sardırılarak yetiştirilmiş odunsu bitkilerdir. Dikim yerinde birbirinden ayrılması ve istenen yönde terbiye edilmesi mümkün olmayacak kadar dal ve sürgünleri birbirine sarılmış ve karışmış sarmaşıklar kullanılmayacaktır.

  1. Çim Tohumu

    Çim saha tesisi için, alanın kullanma şekli ve amaçları, bakım şartları, meyli, bakarı, ışık ve gölge koşulları ile toprağın cinsine göre projesinde önerilmiş uygun çim tohumu karışımları ya da tek cins tohum siparişi öncesi, çimlenme testi ve sertifika istenecek, peyzaj mimarının yazılı onayı ile tohum siparişi verilecektir. İhale süresi boyunca her ekim mevsimi için taze tohum satın alınacaktır

    18. Hazır Çimen

    Kullanılacak hazır çimen; temiz doğal çayırlık ya da özel yetiştirilmiş çim alanlarda, iyi köklenmiş, sap ve yaprakları sağlam, iyi elyaflı, keçeleşmemiş, içinde ölü çimen ve yabani ot bulunmayan, hastalıksız, bir önceki büyüme mevsiminde yabani ot öldürücü (herbisit) ler ile ilaçlanmış, düzenli kesim ve bakım yapılmış olacaktır. İnce çim saha tesisi için kullanılacak hazır çimen ayrı ve özel yetiştirilmiş, genel özellikleri yukarıda belirtildiği gibi olacak; ancak, çok ince yapraklı varyetelerden oluşacak ve bu türler, projesinde istenilen oranlarda bulunacaktır. Yüklenicinin kullanacağı hazır çimen alanı Peyzaj Mimarının yerinde yapacağı incelemeden sonra yazılı olarak onaylanacaktır. Yerinde inceleme yapılamayacak durumlarda, Yüklenici tarafından söküme başlamadan önce, proje sahasına en az 5 m2` lik bir örnek getirerek, Peyzaj Mimarının onayı alınacaktır Futbol sahaları, çim tenis kortları, golf alanları vb Özel çim yapım tekniği gerektiren alanların oluşturulması amacı ile özel teknik şartname ve detaylar aranacaktır